Ana Sayfa/Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi
Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi2021-02-12T02:29:43+03:00

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 1. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Dilde İmgesel ve Simgesel Alan Ayrımı
  • Muhyiddin İbnü’l-Arabî’de Dil ve Anlam Bağlamı
  • Dil-Düşünce-Kültür Üçlemesi
  • Evrensel ile Evrenselci Tutumların Arasındaki Fark
  • Pozitif Bilim, Olumlu Bilim Demek Değildir
  • Aydınlanma Kavramı Doğru Anlaşılıyor mu?
  • Akıl Bir Mekanizmadır, Değer Üretmez
  • Süreçsiz Sonuçlar Anlamsızdır
  • Bir Türk Akademisyenden Gelen Eleştiri
  • Dil Emperyalizmiyle Yön Alan Toplumsal Akıl
  • Evrenselcilik ile Değil Evrensel ile Büyümek
  • Doğu Medeniyetini İçermeyen Üniversite!
  • Humanity Gerçekten Evrensel Bir Kavram mıdır?
  • Atatürk Neden “Truva’nın İntikamını Aldık” Demiştir
  • Batılı Üniversitelerin İbn-i Arabî’yi Anlama Çabası
  • Pozitivizmle Gelen Konformizm ve Robot İnsan […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 2. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • “Söz” Hakikaten Ete ve Kana Dönüşür mü?
  • Kısa ve Uzun Bellek Nasıl Oluşur?
  • Fiziksel Etkinin Kimyasal Semptomlara Doğru Yolculuğu
  • Dil-Düşünce Diyalektiği
  • “Aklın Aklı” Olmaya Yükselememiş Toplumlar Güdülürler
  • Düşüncenin Kurgul Aşamaya Yükselişi
  • Cıva Neden Zekânın Sembolüdür?
  • Felsefi Bilincin Gelişmediği Toplumların İşgali
  • Sanat ve Dil İlişkisi
  • Dil Bir Ürün mü Yoksa Bir Etkinlik midir?
  • Sesi Şekillendiren Nefes
  • Sanatın Dili Olarak Coşku
  • Egemen Dil Sorunsalı
  • Her Algı Dile Çevrilir

“Söz” Hakikaten Ete ve Kana Dönüşür mü?

Benim geleneksel bir söze bağlılığım var. “Dil” dediğim zaman, […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 3. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Dil ve Sembol
  • Çevirmen Yahudiler ve Din Dili
  • İnsanın Kendini Keşfettiği Aşama
  • Çizimler Geometri Değildir
  • Dinin Olmadığı Kültür
  • İnsan Kendini Gözlemlemekte Zorlanır
  • Şizoid Bilimsellik
  • Kendi İçinden Gelişmemiş Bir Dil Tutsaklık Getirir
  • Felsefeden Kopuk İdeolojiler Vicdansızdır
  • “Kültürleme” Projesi
  • Kural Konulurken Anlamın Korunması
  • Sohbetin Fenomenolojisi Felsefi Olarak Yazılmalıdır
  • Öyle Bir Dua Et ki İçinde Egon Olmasın!
  • Konuşma Dili ile %21 Oranında Anlaşma Sağlanabiliyor
  • Gizli Tanrı Aristoteles

Dil ve Sembol

“Diller yaşam biçimlerini üretirken, seslendirmelerle, simgelerle, imgeye simge eklemelerle farklılaşır ve birbirine yabancılaşırlar,” demiştim. […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 4. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Hem Düşüncenin Hem de Bilincin Aracı Olarak Dil
  • Platon İdealar Kuramını Gerçekten Terk Etti mi?
  • Simgeden Kavrama, İmgeden Algıya
  • Dialogos Yerine Egemen Logos
  • Felsefe, Filozofla Konuşmadır
  • Sokratyen Geleneğe Geri Dönüş
  • Metinlerdeki Öznenin Bulunması
  • Yazı Yazmak Bilinçdışı ile Pazarlıktır
  • Her Diyalog Aynı Zamanda Bir Çeviridir
  • Tinin Ana Malzemesi Olarak Dilsel Ürünler
  • İnsan Yitimi
  • Evrenseller Problemi
  • Akıl mı Önce, İman mı?

Hem Düşüncenin Hem de Bilincin Aracı Olarak Dil

“Dil-düşünce diyalektiktir” demiştik. Bunun anlamı; karşılıklı bağıntılılık içindedir, biri olmadan diğeri olmaz, birbirini zorunlu gereksinir. Dil, […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 5. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Anlam Vermenin Üç Temel İlkesi: Bilimsel Tutum, Felsefi Anlayış, Sanatsal Duyarlılık
  • Dil Artık Antropolojik Bir Konudur
  • Felsefenin İdeolojiye Dönüşmesi Önlenebilir mi?
  • “İslâm Felsefesi”, “Türk Felsefesi” Gibi Ayrımlar Geçerli Ayrımlar mıdır?
  • Bir Toplumun Akıl Seviyesinin Göstergesi Olarak Dil
  • Evrensellik ve Uluslararasılık Aynı Şey midir?
  • Müziğin Dili
  • Evrensele Giderken Soyut, Boş Kalıplara mı Gidilir?
  • Aklın Yüz Bulamadığı Meclis
  • Kültürü Kaybolan Topluma Ne Olur?
  • Hakikat Tek midir?
  • Sonlu ve Sonsuz Hakikat Var mıdır?
  • Kültürlerarası Diyalog Salt Rasyonel Bir Anlayışla Kotarılamaz
  • “Birey” Aidiyetten Doğan Kimlikle Tanımlanamaz

[…]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 6. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , |

  • Anlamak Var Olmak Demektir
  • Anlam Nereden Gelir?
  • Bilim İnsana Dışsaldır
  • “Tasavvuf Felsefesi” Denilemez
  • Tasavvufun Delili Var mıdır?

Anlamak Var Olmak Demektir

“Dil, yorumlanmış varlıktır” demiştim. Varlık, her şeyden önce bize dilde açılan bir tarihtir. Varlık, dilde açılan bir tarihtir, çünkü dil tarihseldir. Dil, tarihsel olduğuna göre doğada değildir. İnsan bilinci doğada temellenemez; o halde dış varlıkta, bedende temellenemez. Beden doğadır. Bilinç tarihte temellenir ve insan eylemlerinin sonucunda doğan bir varlıktır. Doğada dil, insana verili değildir. Dış varlık bize dil vermez. Eylemlerimiz, dış varlıktan üstümüze dönerek dilleşir. Dilin yaratıcısı doğrudan doğruya insandır. […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 7. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Meditasyonun Tasavvuftaki Karşılığı İstiğraktır
  • Sanat ve Sevgi Yoksa Tasavvuf da Yoktur
  • İlk Sufilerden Pythagoras
  • Akıl Selîm Olmaz, Sâlim Olur
  • Önce Ontoloji, Sonra Epistemoloji
  • Allah ve Tanrı Ayrı Kavramlardır

Meditasyonun Tasavvuftaki Karşılığı İstiğraktır

Şehvetten arınmak, şehvetin insan bilinci üzerindeki galebesinden, gücünden arınmaktır; onu terk etmek değil. Bu, keşişlik meselesiyle karıştırılıyor. Uzak Doğu’daki keşişler de böyledir –onlara da “keşiş” diyelim– uzlete çekilir; oruçla, açlıkla şehvetlerini yok etmeye çalışırlar. Bektaşi erenler ise “Nefs ölmez, terbiye edilir,” derler. Nefs, kendi; kendilik ölmez. Nefs terbiye edilir. Self as it is, bizzat kendi. O ölürse her […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 8. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Dil Yorumlanmış Varlıktır
  • Dışsal Bilincin Dil Bükümleri
  • İnsansız Konuşmalardan Sıla Hasretine
  • Önlenemeyen, Delice Bir Arayış
  • Dışsal Varoluşun Bir Aynası Olarak Zihin
  • Çarmıha Çakılan Kelebek
  • Cinsellikle Karıştırılan Sevgi
  • İşiten Sâmiler, Semitik Kavim
  • Battuta’nın Kaleminden Ahiler

Dil Yorumlanmış Varlıktır

Dil sadece sözel, dile gelir sözcüklerden oluşan bir şey değildir; işlendiği zaman bütün kâinatın, bütün varoluşların kendilerini ifade etmelerine kadar götürülebilecek bir anlam yükü taşır. Ancak biz tabii kendi anlamlı, sembolik ifademizi, yani “lisan” dediğimiz mânâdaki dilimizi sadece zihnimizde kurgulayıp kullanabildiğimiz için, “dil” deyince sadece onu anlıyoruz. Fakat giderek dünyanın […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 9. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Felsefenin Bir İdeolojiye Dönüşme Riski
  • Pozitivizmle Dogmatikleşen Anlayış
  • Faşizm ve Totalitarizme Açılan Kapı
  • Bir Olgunun Raporlaştırılması Bir Dil Oyunudur
  • Gören Göz Değil Akıldır
  • Ortak Akıl Projeleriyle Birleştirmektense Eleştirel Akılla Çoğulculuğun Sağlanması
  • Aklın İbadeti Nedir?
  • Akıl ve Vicdan Birleşmedikçe Huzur Bulunamıyor
  • İki Bin Yıl Sonra Devlet Kuran Töre
  • Dinlerarası Diyalog Olanaklı mıdır?
  • Ihlara Vadisi’nin Gnostik Hıristiyanlarına Ne Oldu?
  • Sohbet Fenomenolojisi
  • Anlamın Dışarıdan Yüklendiği Yaşamlar

Felsefenin Bir İdeolojiye Dönüşme Riski

Dilin en yetkin biçimini felsefî kavramsal dilde bulduğumuzu söylemiştim daha önce. Şimdi, Wittgenstein’ın bu konudaki […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 10. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Kişilik Nerede Parçalanıyor?
  • Algılar Nerede Birliğe Gelir?
  • Müşrik Kimdir?
  • Vahdet-i Şuhûd, Vahdet-i Kusût, Vahdet-i Mevcûd ve Vahdet-i Vücûd
  • “Ayn Sîn Kâf”tan “Aşk”a Yükseliş
  • Kendi Dilimizde ve Bilincimizde “Öteki” Olmak

Kişilik Nerede Parçalanıyor?

Geçen toplantımızda dilin özgün bir alanı olarak gnostik dillerden biri olan tasavvuf dilinden söz etmiştik. Bildiğiniz bir öykü, okuduğunuz bir klasik üzerinden, yine ona biraz değineceğim. Bu öyküyü, elimden geldiği kadar daraltılmış ve özlü bir hale getirmeye çalıştım. Simgesel dil olarak hikmet dili bu dil; kavram dili gibi değil. Kavram dili, bildiğiniz gibi bir sınırlama, bir belirleme ve […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 11. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , |

  • Aydınlanma Ne Anlama Gelir?
  • Kur’an-ı Kerim’de Aufklärung
  • Ahlâk Ölçüdür

Aydınlanma Ne Anlama Gelir?

Aufklärung sözcüğünü Türkçeye çevirdiğimizde, “aydınlanma” diye çok sempatik bir karşılama yapmışız ve “Aydınlanma Dönemi”, “Aydınlanma Çağı” diye de bunu adlandırmışız. Aydınlanma ile pek ilgisi olmayan bir şey. Hâlbuki Immanuel Kant’ın bir eserinin adı olarak o döneme damgasını vuran, Almanca aufklärung sözü, aydınlanma demek değildir; bir illumination, illüminasyon ya da fiat lux bildirmez ya da bizim “münevver, nurlanma” dediğimiz anlamı bildirmez. Ne bildirir? Clear, klärung, temizleme, arındırma, süpürme; zihni süpürmek, zihni temizlemek. Nelerden temizlemek? Felsefî dille söylendiği zaman biraz sempatik ama […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 12. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Kavramların Hem Açık Hem de Seçik Olması
  • Minerva’nın Baykuşu ve Yakaza
  • Rasyonel Düşünme ve Sınırları
  • Bir Berzah Olarak Bilinç-Bilinçdışı İlişkisi
  • Mabet ile Bina Arasındaki Fark
  • Mabet Rahimdir
  • Poetik Olan Bütünseldir
  • Deha Nedir?
  • Sezgi ve Bilincin Dengelenmesi

Kavramların Hem Açık Hem de Seçik Olması

Geleneksel dilden söz ederken, geleneğin hangi gelenek olduğunu vurgulamak lazım. Genelde, âriflerin geleneği gnostik gelenektir; Hermetik bir gelenektir bu. Fakat bunun bir paralel versiyonu da var: Sanskrit geleneği. Bu gelenekler, ilgi çekici olarak kavramsal dilin karşısına konulur genellikle. Oysa belki de bütünleyici olarak düşünmek […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 13. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Günlük Dil ve Metadil
  • Genelde Kendini Bulan Öznel Değil Özsel Deneyimdir
  • Her Güzel Sanatlar Mezunu Sanatçı mıdır?
  • Kur’an’da Hitap-Muhatap İlişkisi
  • Tasavvuf Sözcüğünün Anlamı
  • Beş Aşamalı Tevhid: İhlas, İslam, İman, İkan, İhsan
  • Niyet Dilleri Olarak Akadyen Diller
  • Âmen’den Âmin’e
  • Bir Türetim Örneği: Hiram, Rahim, Rahman, İhram, Haram, Mahrem
  • Zihin Birliği Olarak Vahdet: Vahdet-i Şuhûd
  • Sanatın, Tasavvufun İspatı Olmaz
  • Moral Sözcüğünün Ahlâk Olarak Çevrilmesi Yanlıştır
  • İrade ve Kaza İlişkisi
  • Varlığın Birliği: Vahdet-i Vücûd

Günlük Dil ve Metadil

Bugünkü sohbetimizi, yine tabii ki dil bağlamında, […]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 14. Bölüm

Categories: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

  • Kategorik Ayrımlarında Farklı Diller
  • Dil Yorumlanmış Varlıktır
  • Eksik Olan Öğrenebilir, Tam Olan Değil
  • Sevgi Bilgiden Değil, Anlamdan Doğar
  • Kendini Yadsıyan İnsan Anlamlıdır
  • İnsan Görünmez Varlıktır
  • Anlam Varlığı İnsanı İnşa Eden ile İnşa Edilen Aynı Tin
  • İdea, Kavram ve Doğa Yasası İlişkisi
  • Form Bilgisi ve Ritüel
  • Sorumluluk Yoksa Özgürlük Yoktur
  • Özgün Olmak Bağlamında Ahadiyet
  • Ritüel: Sembolik Dilin İçselleştirilmesi
  • Ritüelik Tekrar Dönüştürür
  • Otuz Sayfalık Bir Kitap Üzerine Yazılan Milyonlarca Kitap
  • İnsan Doğa Varlığı Değil, Tarih Varlığıdır

Kategorik Ayrımlarında Farklı Diller

1. Köken Dilleri
Kategorik […]