Ana Sayfa/Tag: Kant

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 11. Bölüm

2021-02-12T02:29:15+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , |

Aydınlanma Ne Anlama Gelir? Kur’an-ı Kerim’de Aufklärung Ahlâk Ölçüdür Aydınlanma Ne Anlama Gelir?Aufklärung sözcüğünü Türkçeye çevirdiğimizde, “aydınlanma” diye çok sempatik bir karşılama yapmışız ve “Aydınlanma Dönemi”, “Aydınlanma Çağı” diye de bunu adlandırmışız. Aydınlanma ile pek ilgisi olmayan bir şey. Hâlbuki Immanuel Kant'ın bir eserinin adı olarak o döneme damgasını vuran, Almanca aufklärung sözü, aydınlanma demek değildir; bir illumination, illüminasyon ya da fiat lux bildirmez ya da bizim “münevver, nurlanma” dediğimiz anlamı bildirmez. Ne bildirir? Clear, klärung, temizleme, arındırma, süpürme; zihni süpürmek, zihni temizlemek. Nelerden temizlemek? Felsefî dille söylendiği zaman biraz sempatik ama [...]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 8. Bölüm

2021-02-01T03:35:23+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Dil Yorumlanmış Varlıktır Dışsal Bilincin Dil Bükümleri İnsansız Konuşmalardan Sıla Hasretine Önlenemeyen, Delice Bir Arayış Dışsal Varoluşun Bir Aynası Olarak Zihin Çarmıha Çakılan Kelebek Cinsellikle Karıştırılan Sevgi İşiten Sâmiler, Semitik Kavim Battuta'nın Kaleminden Ahiler Dil Yorumlanmış Varlıktır Dil sadece sözel, dile gelir sözcüklerden oluşan bir şey değildir; işlendiği zaman bütün kâinatın, bütün varoluşların kendilerini ifade etmelerine kadar götürülebilecek bir anlam yükü taşır. Ancak biz tabii kendi anlamlı, sembolik ifademizi, yani “lisan” dediğimiz mânâdaki dilimizi sadece zihnimizde kurgulayıp kullanabildiğimiz için, “dil” deyince sadece onu anlıyoruz. Fakat [...]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 5. Bölüm

2021-02-01T03:34:51+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Anlam Vermenin Üç Temel İlkesi: Bilimsel Tutum, Felsefi Anlayış, Sanatsal Duyarlılık Dil Artık Antropolojik Bir Konudur Felsefenin İdeolojiye Dönüşmesi Önlenebilir mi? “İslâm Felsefesi”, “Türk Felsefesi” Gibi Ayrımlar Geçerli Ayrımlar mıdır? Bir Toplumun Akıl Seviyesinin Göstergesi Olarak Dil Evrensellik ve Uluslararasılık Aynı Şey midir? Müziğin Dili Evrensele Giderken Soyut, Boş Kalıplara mı Gidilir? Aklın Yüz Bulamadığı Meclis Kültürü Kaybolan Topluma Ne Olur? Hakikat Tek midir? Sonlu ve Sonsuz Hakikat Var mıdır? Kültürlerarası Diyalog Salt Rasyonel Bir Anlayışla Kotarılamaz “Birey” Aidiyetten Doğan Kimlikle Tanımlanamaz [...]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 4. Bölüm

2021-02-01T03:34:43+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Hem Düşüncenin Hem de Bilincin Aracı Olarak Dil Platon İdealar Kuramını Gerçekten Terk Etti mi? Simgeden Kavrama, İmgeden Algıya Dialogos Yerine Egemen Logos Felsefe, Filozofla Konuşmadır Sokratyen Geleneğe Geri Dönüş Metinlerdeki Öznenin Bulunması Yazı Yazmak Bilinçdışı ile Pazarlıktır Her Diyalog Aynı Zamanda Bir Çeviridir Tinin Ana Malzemesi Olarak Dilsel Ürünler İnsan Yitimi Evrenseller Problemi Akıl mı Önce, İman mı? Hem Düşüncenin Hem de Bilincin Aracı Olarak Dil “Dil-düşünce diyalektiktir” demiştik. Bunun anlamı; karşılıklı bağıntılılık içindedir, biri olmadan diğeri olmaz, birbirini zorunlu [...]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 3. Bölüm

2021-02-01T03:34:32+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Dil ve Sembol Çevirmen Yahudiler ve Din Dili İnsanın Kendini Keşfettiği Aşama Çizimler Geometri Değildir Dinin Olmadığı Kültür İnsan Kendini Gözlemlemekte Zorlanır Şizoid Bilimsellik Kendi İçinden Gelişmemiş Bir Dil Tutsaklık Getirir Felsefeden Kopuk İdeolojiler Vicdansızdır "Kültürleme" Projesi Kural Konulurken Anlamın Korunması Sohbetin Fenomenolojisi Felsefi Olarak Yazılmalıdır Öyle Bir Dua Et ki İçinde Egon Olmasın! Konuşma Dili ile %21 Oranında Anlaşma Sağlanabiliyor Gizli Tanrı Aristoteles Dil ve Sembol “Diller yaşam biçimlerini üretirken, seslendirmelerle, simgelerle, imgeye simge eklemelerle farklılaşır ve birbirine [...]

Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi – 1. Bölüm

2021-02-01T03:33:50+03:00Yazar: |Kategori: Dil ve Dilin Farklı Boyutlarda İncelenmesi, Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Dilde İmgesel ve Simgesel Alan Ayrımı Muhyiddin İbnü'l-Arabî'de Dil ve Anlam Bağlamı Dil-Düşünce-Kültür Üçlemesi Evrensel ile Evrenselci Tutumların Arasındaki Fark Pozitif Bilim, Olumlu Bilim Demek Değildir Aydınlanma Kavramı Doğru Anlaşılıyor mu? Akıl Bir Mekanizmadır, Değer Üretmez Süreçsiz Sonuçlar Anlamsızdır Bir Türk Akademisyenden Gelen Eleştiri Dil Emperyalizmiyle Yön Alan Toplumsal Akıl Evrenselcilik ile Değil Evrensel ile Büyümek Doğu Medeniyetini İçermeyen Üniversite! Humanity Gerçekten Evrensel Bir Kavram mıdır? Atatürk Neden "Truva'nın İntikamını Aldık" Demiştir Batılı Üniversitelerin İbn-i Arabî'yi Anlama Çabası Pozitivizmle Gelen Konformizm ve Robot İnsan [...]

“Yapay Zekâ” Üzerine Söyleşi

2020-11-01T20:38:40+03:00Yazar: |Kategori: Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Pitagoras Çağı Bitiyor, Platon Çağına Giriyoruz… Ayşe Acar: Yapay Zekâ denildiğinde en çok konuşulan konuların başında Teknolojik Tekillik geliyor. Süper bir Yapay Zekânın gelecekte tüm dünyayı ele geçireceğine ve insanlığın sonunu getireceğine dair bir kaygı bu. Benim “teknolojik tekillik”ten anladığım bu değil. Süper bir bilgisayarda değil internette bir tekillik olabilir diyorum. Burada önemli olan ağ ve veri. Gelecekte Süper Yapay Zekâ olarak karşımıza çıkacak olan şeyin ‘Biz’ olduğunu düşünüyorum. Örneğin, Google’da her arama yaptığımızda Google yapay zekâsı gelişiyor; bizden aldığı verilerle evet ama bu gelişen şey ‘Biz’in kendisi. İnsanlık geçmişine ait veriler var ve şimdi de Google’ı aktif olarak kullanan [...]

“Görünüş Öz İçin Özseldir”: İmgesiz Olandan Somuta

2020-10-26T01:11:40+03:00Yazar: |Kategori: Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , |

Hegel'in Kavramlarının Tasavvufî Karşılıkları "Tin, saf düşünce ile salt dışsal duyusal ve gelip geçici olan şeyler arasındaki doğa ve sonlu gerçeklik ile sonsuz kavramsal düşünme özgürlüğü arasındaki ilk uzlaştırıcı orta terim olarak kendisinden güzel sanat eserleri yaratır." Hegel Georg Wilhelm Friedrich Hegel Sonlu ile sonsuz ancak fiilde realite haline gelir, kavramlaşır: Sonsuz düşüncenin sonlu eşya üzerindeki edimleri ki tevhid dediğimiz budur. Sonlu ve sonsuz arasındaki uzlaştırıcı ilk orta terim sanat eserleridir: görünüşün bizzat kendisi. Immanuel Kant, görünüşlerin özleri yansıtmadığını söyler. Özler bilinemez, bilinenler ancak görünüşlerdir; eş deyişle yalnızca fenomenleri bilir, numenleri bilemeyiz. Numen ile fenomen arasına uçurum koymuşlar. [...]

Olumsuzlama ile Hakikatin İlişkisi Bağlamında Hegel Felsefesi ve İslâm

2020-10-28T00:14:48+03:00Yazar: |Kategori: Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , |

Entelektüel ezberlerimizi sorgulayalım: Ezber 1: “Her şey değişir, değişmeyen tek şey değişimin kendisidir.” Zaman ve mekân kavramları, Kant'ın dediği gibi duyarlığın yetileridir. Düşünmelerimizde sezgisel olarak, bilincimizi ancak bu iki kavramla oluşturabiliriz. Kant, bunların akıl kategorileri değil ama duyarlığın yetisi olduklarını söyler; eş deyişle sezgidirler. Bunu kavramlaştırmaya kalktığımız zaman, düşüncemizin temeli olan "temel", Batılıların ground dediği gibi bir anlamda "yer" yani mekân değildir. Uzay kavramı da zaman kavramı da potansiyel kavramlardır ve biz onları uygulamada realize ederiz. Kant, bu nedenle "sezgidir" demiştir. Haklıdır, çünkü uzay dediğimizde, o uzam değildir. Türkçedeki uzay ile uzamı karıştırmayalım. Uzam, mekânın karşılığı. Uzay, sınırsız-sonsuz bir sezgidir, [...]

Kant Felsefesinin Üç İlkesi: Bir, Birlik, Bütünlük

2020-10-26T01:18:19+03:00Yazar: |Kategori: Konuşma Metinleri|Etiketler: , , , , , , , , , , |

Tanrı Bir İlke Midir? Immanuel Kant'ın felsefesi, etik ve estetik üzerine, bir başka deyişle yaşamın tüm görünüşleri üzerine tümellerle yazılmış felsefî değerlendirmelerdir. Kant, felsefesini üç ilke ile kurmuştur. Daha sonra Hegel'in, bu üç ilkenin tesiri altında kalarak üçlemeler yaptığı söylenir. İkisi de teoloji okuduklarından, Hıristiyanlığın teslis kuramından etkilendikleri için felsefelerini böyle üçlemelerle anlattıkları söylenmiştir. Bu tarz eleştiriler olsa da Kant'ın bu üç ilkesine baktığımız zaman, din için gerekli olanın, içerik olarak felsefî olduğu kanısına da kapılabiliriz. Dolayısıyla, o eleştirilere katılmayabiliriz. Bilinç için içeriğin, felsefe, sanat ve din için aynı hayatın içinden değerlendirilmiş, devşirilmiş olması onları zaten birbirine benzer kılar. Kant'ın [...]